Leibel Feldbaum

Leibel Feldbaum urodzony w 1907 r. w Szereszewie, syn Cyny (Tziny) i Nachmana Feldbauma, mieszkał w Białowieży z żoną Methel i dziećmi. Był mechanikiem i prowadził razem ze wspólnikiem (nie znamy jego nazwiska) firmę transportową, która świetnie prosperowała. Z książki Moishe Kantorowicza, sąsiada szereszewskiej rodziny Feldbaumów, wiemy nawet jak Leibel wyglądał: "Był dobrze zbudowanym, szerokim w ramionach mężczyzną koło trzydziestki, z dużym, jak na swój wiek, doświadczeniem". Z książki Kantorowicza wiadomo też, że odwiedzał rodziców w Szereszewie co parę tygodni. Autor opisuje też sytuację z 1 września 1939 roku, kiedy Leibel przyjechał do Szereszewa zawiadomić rodzinę o wybuchu wojny: "W piątek 1 września 1939 świeciło piękne słońce. Wszyscy szli do pracy, czy wykonywali swoją robotę, ale wszędzie był widoczny brak entuzjazmu. Mężczyźni powołani do wojska byli w drodze na stację kolejową. Jestem pewien, że ich kobiety nie spały tej nocy a teraz siedziały w domu zapłakane. Mój ojciec poszedł otworzyć sklep jak zwykle o ósmej. Mama z siostrą Szewą były zajęte w kuchni. Było zbyt wcześnie na odwiedziny u kolegów, więc wyszedłem na podwórze. Kilka minut później zobaczyłem syna naszych sąsiadów, Lejba Feldbauma podjeżdżającego na rowerze pod dom rodziców. Było to zaskakujące.(...) Leibel odwiedzał swoich rodziców co parę tygodni, ale nie miał w zwyczaju przyjeżdżać rowerem, skoro mógł przyjechać jednym ze swoich samochodów. Wszedłem do domu powiedzieć o tym mamie, która też nieco się zdziwiła. Nie czekaliśmy długo na wyjaśnienie. Za kilka minut wbiegł nasz sąsiad, ojciec Lejba i cichym głosem spytał czy niema w domu nikogo obcego. Kiedy upewnił się że nie, powiedział nam, że jego syn przywiózł wiadomość, że Białowieża została rano zbombardowana. Kiedy Leibel chciał wziąć jeden ze swoich samochodów żeby pojechać do Szereszewa, policja mu zabroniła. Był rozkaz konfiskaty wszystkich pojazdów na rzecz wojska, dlatego przyjechał na rowerze." Rodzina Lejba trafiła do getta w Prużanie. Żona Methel i dzieci Lejba zginęli zakopani żywcem w czasie marszu na stację kolejową, skąd mieli odjechać do Auschwitz. Leibel (wraz z siostrą Sarą z Szereszewa) wyruszył transportem do Auschwitz 31 stycznia 1943 roku, dotarł na miejsce 2 lutego 1943. Lejbel spędził w Auschwitz 2 lata i przeżył. Wyjechał do Stanów Zjednoczonych do brata Aarona Feldbauma. Założył drugą rodzinę - poślubił Mary i miał z nią córkę Tinę (być może Tzinę, imię po matce), ale też ich stracił (nie znamy szczegółów). Jak wspomina rodzina białowieska - wszyscy pamiętają Lejba jako bardzo ciepłą i opiekuńczą osobę, mimo że miał za sobą śmierć rodziców, żony i dzieci z rąk Nazistów, doświadczenie Auschwitz i utratę nowej żony i dziecka w USA.


Źródła:

  1. Strona internetowa Rodziny Bermanów: http://www.genealogy.com/ftm/f/e/l/Lisa-Feller/WEBSITE-0001/UHP-0072.html
  2. Strona internetowa projektu "Still Here" Briana Marcusa: http://stillherebook.com/david-waldshan/
  3. Archiwum ŻIH, Symcha Burnstein, Zez. 301/1970 ŻIH, złożone 28 X 1946 r. w Białymstoku;
  4. Archiwum IPN Bi 1/1946 Zez. Zofia Skotnicka za. w Hajnówce, Romaniuk Michał, zam. w Hajnówce, Berg Lucjan, zam. w Hajnówce;
  5. Włodzimierz Dackiewicz, wywiad Katarzyny Winiarskiej z dnia 9.06.2015
  6. Włodzimierz Dackiewicz, wywiad Katarzyny Winiarskiej z dnia 21.07.2015
  7. Włodzimierz Dackiewicz, wywiad Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, 11.10.1998, RG-50.488*0051
  8. Żydzi polscy w KL Auschwitz: wykazy imienne, red. S. Mączka, M.Prokopowicz, Żydowski Instytut Historyczny, 2004.
  9. Piotr Bajko, Białowieża zarys dziejów, Białowieża 2001;
  10. Archiwum IPN, Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Białymstoku DS 296/68, zezn. Aleksandra Krawczuka;
  11. Zinaida Buszko, wywiad Katarzyny Winiarskiej, 24.03.2016;
  12. Strona internetowa rodziny Feldbaumów, The Feldbaum Family Chronicles, http://www.feldbaumfamily.net/Home.ae
  13. Moishe Kantorowicz, My mother's bequest: from Shershev to Auschwitz to Newfoundland, 2004, s.173-174;
  14. Archiwum ŻIH, Rejestr ocalałych Żydów, CKŻP WEiS sygn. 514;